Yazı Detayı
10 Aralık 2019 - Salı 12:18 Bu yazı 724 kez okundu
 
İnsanlık tarihinde ilklerin yeri: Çayönü…
Adalet Yıldırım
adaletyildirim@gmail.com
 
 

Tarihi Milattan Önce’ye (M.Ö) dayanan Diyarbakır’ı anlamak için, Çayönü’nü bilmek gerek. Çayönü; Dicle Nehri kenarında Ergani Ovası’nda bulunuyor. Çayönü; 1963 yılında keşfedildi ve ilk kazılar, Prof. Dr. Robert J.Braidwood ve Dr. Halet Çambel tarafında yapıldı. 

 

Bu keşifle birlikte Diyarbakır’ın yerleşiminin de, M.Ö’den 10.200’lü yıllara dayandığı ortaya çıktı. Çayönü; arkeolojinin ilk veri tabanında tarıma ilk başlanılan yer olarak gösterilmiş olması açısından büyük önemdedir. Ayrıca göçebelikten yerleşik yaşantıya, avcılık ve toplayıcılıktan üreticiliğe geçilen neolitik devrin izlerini taşmaktadır Çayönü…

 

Bu bölgede, toplayıcı ve avcı olan insanlar; yerleşik yaşamla birlikte hayvanları evcilleştirmeye ve tarım yapmaya başladığını görüyoruz. Yani insanlar yerleşik yaşamla birlikte üretime başlıyor. Dolayısıyla Çayönü için, günümüz uygarlığının ilk yapı taşını oluşturduğunu söylemek abartı olmaz sanırım.

 

Çayönü Höyüğü’ndeki kazı çalışmalarında çok sayıda küçük aletinde gün yüzüne çıkarıldığını da görüyoruz. Bulunan küçük aletlerin arasında av hayvanlarının kemiklerinden elde edilen saplar, oraklar, iğneler, çengeller, boncuklar, düğme ve basit yapılı kaplar bulunmaktadır.

 

Çayönü’nün tarihi çok eskilere dayanıyor, durum böyle olunca da, çok farklı mimari kalıntılara da rastlamak mümkündür. Çayönü’nde farklı tasarımda bulunan mimarı kalıntıların bazıları taş döşemeli, bazıları yuvarlak planlı, bazı yapılar da ızgara planlıdır.  Ayrıca Çayönü’nde kerpiç binaların ilk örneklerini de görüyoruz. Bu binalar taş temelidir.

 

Çayönü’deki kazılarda, Ergani bölgesinin dünyanın en eski maden ocaklarına sahip olduğu da kanıtlandı. Çünkü Çayönü’ndeki kazılarda insanların bakırdan çeşitli aletler yaptığı anlaşılıyor.

 

Çayönü Höyüğü’nde arkeolojik çalışmalar halen devam ediyor. Ve hiç kuşkusuz ki, buradan çıkacak her bulgu insanlık tarihi açısından büyük önem arz edecektir.

 

Bu arada yeri gelmişken söylemekte yarar var. Diyarbakır Çayönü gibi çok önemli bir bölgeyi neden yeterince tanıtamıyor ve neden bölgede yeterince arkeolojik çalışma yapılmıyor? İnsanlık tarihi açısından bu kadar önemli bir bölge, neden bir Göbekli Tepe gibi değerlendirilmesin? 

 
Etiketler: İnsanlık, tarihinde, ilklerin, yeri:, Çayönü…,
Yazarın Diğer Yazıları
03 Aralık 2019
Diyarbakır’ın hanları…
403 Okunma.
27 Kasım 2019
Diyarbakır’ın incisi On Gözlü Köprü…
72 Okunma.
13 Kasım 2019
Zerzevan Kalesi...
487 Okunma.
05 Kasım 2019
Turizmin çeşitleri…
203 Okunma.
29 Ekim 2019
ADAB-I MUAŞERET (Görgü ve Nezaket Kuralları)
1342 Okunma.
23 Ekim 2019
Başarı sırası niteliği arttırır mı?
198 Okunma.
08 Ekim 2019
Öğretmenlik fedakarlık ister
88 Okunma.
01 Ekim 2019
Depreme ne kadar hazırlıklıyız?
187 Okunma.
24 Eylül 2019
Üniversite kontenjanları neden dolmuyor?
247 Okunma.
07 Ağustos 2019
Montreal ve Doğa Harikası Niagara Şelalesi…
380 Okunma.
24 Temmuz 2019
Tarihiyle güzel bir kent: Quebec…
457 Okunma.
16 Temmuz 2019
Kanada’nın başkenti Ottawa…
1210 Okunma.
11 Haziran 2019
Toronto'da kütüphaneyi sevmek için neden çok…
692 Okunma.
28 Mayıs 2019
Kanada’dan herkese merhaba (9)
638 Okunma.
21 Mayıs 2019
Kanada’dan herkese merhaba (8)
580 Okunma.
14 Mayıs 2019
Kanada’dan herkese merhaba (7)
924 Okunma.
07 Mayıs 2019
Kanada’dan herkese merhaba (6) Toronto Adaları...
1356 Okunma.
01 Mayıs 2019
Kanada’dan herkese merhaba (5) özgürlükler ülkesi…
818 Okunma.
23 Nisan 2019
Kanada’dan herkese merhaba (4)
1321 Okunma.
16 Nisan 2019
Kanada’dan herkese merhaba (3)
861 Okunma.
09 Nisan 2019
Kanada’dan herkese merhaba (2)
879 Okunma.
03 Nisan 2019
Kanada’dan herkese merhaba…
526 Okunma.
08 Ağustos 2018
Başarı sırası ve tercihler
3517 Okunma.
20 Haziran 2018
Seçim günlüğü (2)
2214 Okunma.
13 Haziran 2018
Seçim Günlüğü
1849 Okunma.
07 Mayıs 2018
Akıllı mobilya üretimine önem vermeliyiz…
2300 Okunma.
30 Nisan 2018
Çocuklar tekrar sokakta oynasın...
1326 Okunma.
17 Nisan 2018
Oda seçimleri ve önemi…
1179 Okunma.
09 Nisan 2018
Balkondan bostana ne dersiniz?
742 Okunma.
02 Nisan 2018
Aynalar ve iç mimarı...
1603 Okunma.
26 Mart 2018
Parklarımız yetersiz...
1534 Okunma.
20 Mart 2018
Diyarbakır inşaat fuarı
1690 Okunma.
12 Mart 2018
Kitap Arası...
2228 Okunma.
06 Mart 2018
Pop art...
1182 Okunma.
27 Şubat 2018
Sevimli dostlarımızı lütfen düşünelim…
2113 Okunma.
20 Şubat 2018
Hepimizin gülmeye ihtiyacı var…
1362 Okunma.
12 Şubat 2018
Retro tasarımlar
1240 Okunma.
06 Şubat 2018
İç mimari'de vintage akımı…
1349 Okunma.
30 Ocak 2018
Ara tatil biterken…
1272 Okunma.
22 Ocak 2018
Şiddettin mazereti olmaz...
1850 Okunma.
16 Ocak 2018
Mimari yapılarda pastel renkler…
1729 Okunma.
08 Ocak 2018
Hababam Sınıfı bir bir eksiliyor...
943 Okunma.
02 Ocak 2018
Bir tarafta asgari ücret, bir tarafta milyonlarca lira…
1195 Okunma.
25 Aralık 2017
İç Mimari de Neon Renklerin Etkisi...
834 Okunma.
18 Aralık 2017
Fuarlar Neden Önemli...
921 Okunma.
05 Aralık 2017
Eğitim ücretsiz ve devlet işi olmalı…
1390 Okunma.
27 Kasım 2017
Kimsenin değişiklik kaldıracak takati kalmadı...
865 Okunma.
20 Kasım 2017
Ders sürelerinde kısalmaya gidiliyor
1187 Okunma.
14 Kasım 2017
Derslerinize odaklanın boş verin değişiklikleri…
1365 Okunma.
23 Ekim 2017
21 Ekim Gazeteciler Basın Bayramı...
2152 Okunma.
17 Temmuz 2017
Üniversite Tercihleri
4516 Okunma.
10 Temmuz 2017
Yaz için balkon önerisi
1735 Okunma.
04 Temmuz 2017
Üniversite tercihleri ve meslek seçimi…
1152 Okunma.
19 Haziran 2017
Ve LYS sona erdi...
1094 Okunma.
12 Haziran 2017
LYS devam ederken…
1229 Okunma.
06 Haziran 2017
2017 TEOG birincileri…
1534 Okunma.
30 Mayıs 2017
Site yaşamı…
1522 Okunma.
23 Mayıs 2017
ÖSYM VE 9:45 KURALI…
1311 Okunma.
16 Mayıs 2017
Anneler Günü...
1329 Okunma.
09 Mayıs 2017
Taşımalı eğitim ve okul servisleri
1529 Okunma.
01 Mayıs 2017
KHK Evlilik programlarını yayında kaldırdı mı?
1381 Okunma.
25 Nisan 2017
YÖK günü birlik değişiklilere son vermeli…
1423 Okunma.
19 Nisan 2017
Mimari yapıda balkon...
858 Okunma.
10 Nisan 2017
Şanlıurfa Üniversite Fuarında Marka Oldu...
1402 Okunma.
04 Nisan 2017
İçmimaride kapı…
794 Okunma.
28 Mart 2017
Kurallar üzerinde bu kadar oynamak doğru mu?
1243 Okunma.
22 Mart 2017
Kalın ve yüksek okul duvarları ile jiletli telleri…
1206 Okunma.
Haber Yazılımı